وتار

ئەحمەد محەمەد سەعید

کۆرۆنا و کار و کرێکار

23/03/2020


ماوەی چەند هەفتەیەکە ڤایرۆسی (   Covid  / 19 ) کۆرۆنا سنگی مرۆڤەکانی ئەم سەرزەمینەی گرتووەو بەخێراییەکی چاوەڕوان کراو بڵاوبۆتەوە ، لەکۆی ( ١٩٥ ) وڵات ( ١٨٨ ) وڵاتی گرتۆتەوە ، ڕێگا لەڕۆشتنی ڤایرۆسەکە ناگیرێت تەنها بەخۆپاراستن و پاکوخاوێنی و جێبەجێکردنی ڕێنماییە تەندروستیەکان نەبێت .
ئەوەی تاکوئێستا نەتوانراوە بکریت نەبوونی چارەسەر یان پێکوتەیەک دژی ڤایرۆسی کرۆنا ، زیانەتەندروستیەکانی ڕۆژانە ڕوولەهەڵکشانە ، ئاماری تووشبوون تاکو ئێستا سێسەدو سیوپێنج هەزاری تێپەڕاندووە ، بەهەزارانیش گیانیان لەدەستداوە ، زیانەکان تەنها لەڕووی تەندروستیەوە نیە بەڵکو کۆی جومگەخزمەتگوزاریەکان و کەرتەکانی دیکەی ژیانی گرتۆتەوە . زیانەئابووریەکان ئەوەندە قەبەن ئەگەر وابڕوات زۆرێک لەوڵاتان ڕووبەڕوی خاڵیبونی خەزێنە دەکاتەوە و کاروابڕوات ڕەنگە زۆرێک لەوڵاتان  هەرەسی ئابووری ڕابگەیەنن .
جوڵەی بازاڕ و کارگەکان کەل و پەلی پێویست و کاڵا و خۆراک لەبازاڕ ڕوو لە کەمبوونەوە دەکەن ، سەلەو ڕەفەی مارکێتەکان چۆڵ دەبن .
کرۆنا جەنگی جیهانی ڕاگایاندوە و دژبەهەموو مرۆڤەکان چالاکانە دەجەنگێت ، هێشتا ئومێدی زاڵبوون بەسەر ئەم ڤایرۆسە ڕۆشن نیە .لێکەوتە خراپەکانی ئەوەندە بەهێزە دامەزراوەی جیهانی کاری ناچار بە هۆشداری تووند کردوە .
دامەزراوەی جیهانی کار لەوبارەوە ڕایگەیاندووە ، ( ڤایرۆسی کۆرۆنا بووەتە هۆی لەکارخستنی زیاتر لە بیست و پێنج ملێۆن پیشە ، ئەمە جگە لەوەی سەدان هەزار جۆر کاری وەستاندوە ) .
کار لەکارگەو شوێن کارەکان ڕۆژانە کەم دەبێتەوەو دەرگای کارگەو دامەزراوە پیشەسازی و خۆراکیەکان دەبەسترێن ، بەمەش ژیانی زیاتر لە نیوەی مرۆڤایەتی سەختتر دەبێت ، دانیشتوان ڕووبەڕوی کەمی کاڵاو کەل و پەلی پێویست دەبنەوە .
خۆشبەختانە حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕێوشوێنی تووندی لەدژی بڵاو بوونەوەی ڤایرۆسەکە گرتۆتەبەر ، بەڵام ئەوەی جێگای نیگەرانیە کار لە کوردستان وەستاوەو کرێکار بێکار بوون ، وڵاتەکەمان بەهۆی خۆپارێزیەوە زیاتر لە بیست و پێنج هەزار کارگەی  گەورەو بچوک و شوێن کار داخراون ، سەدان هەزار کرێکار و کاسبکار لەدۆخی بێکاری و خراپی گوزەراندان . 
پێویستە حکومەتی هەرێمی کوردستان تەنها ئامۆژگاری نەبێت ، بەڵکو لە پاڵ ئەوەشدا هەنگاوی بەپەلەو خێرا بهاوێت ، فریای بێکارو کرێکار بکەوێت تاکو بێکاری لێکەوتەی خراپ و کێشەی کۆمەڵایەتی لەپاڵ ڤایرۆسی کۆرۆنا بڵاو نەبێتەوە ،ئومێد دەکەین حکومەتی هەرێم و کەسانی خێرخوازو سەرمایەدارانی ئەم وڵاتە لەڕێگای داوو دەزگا پەیوەندیدارەکانەوە هەوڵی گەیاندنی خێرای هاوکاریەکانیان بگەیەننە کرێکارو بیکاران ، ئەوانەی داهاتی ڕۆژانەیان تەنها لەڕێی بازوو دەستی قڵیشاویانەوە پەیدای دەکەن و ئێستا بیکارن ، ئەوانەش کرێکارن.

 


ئەحمەد محەمەد سەعید
ئەندامی مەکتەبی تەنفیزی سەندیکاکانی کرێکارانی کوردستان

وتاری زیاتر

١ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکاران؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ی ئایار جەژن یان شیوەنی کرێکاران؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکار؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

کۆرۆناو بێکاری و ڕێکخراوی کار

ئەحمەد محەمەد سەعید

ڕێکخستنی کاری کرێکاری بیانی

ئەحمەد محەمەد سەعید

کۆرۆنا و یاسای کار

ئەحمەد محەمەد سەعید

چێنەر شەرعی

جیاوازی نامەرکەزی و دوو ئیدارەیی

ماجد خەلیل

لەپەراوێزی پینەوپەڕۆی خوێندنی ئەمساڵدا

فەهمی بورهان

یەک پارتی و دوو ڕوئیای جیاواز!

نسار شیخ مستەفا

یەكێتی دەبێت چی بكات ؟

چێنەر شەرعی

گەمەی زلهێزەکان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست

محەمەد فاتیح

سه‌ركوتكردن له‌ سایه‌ی ئازادی و دیموكراسیدا

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکاران؟

ماجد خەلیل

چۆن دەوڵەمەندبین!؟

نسار شیخ مستەفا

عێراق لە خۆپێشاندانەوە بۆ خۆبنیادنانەوە

ماجد خەلیل

ژن لە خەیاڵدانی دوو جۆر پیاودا!

د. کۆیار شێرکۆ

میدیا‌و مێشك (٢)

نەشوان ئەحمەد سەعید

حكومەتی سپارتا و حكومرانی لەهەرێمی كوردستان

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ی ئایار جەژن یان شیوەنی کرێکاران؟

سەروەت تۆفیق

باشی و خراپیەكانی مەركەزیەت و لامەركەزیەتی ئیداری

د. کۆیار شێرکۆ

میدیا و مێشك (1)

نسار شیخ مستەفا

بۆچی لامەركەزیەت؟

د. کۆیار شێرکۆ

ئینزۆمنیا چییه‌؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکار؟

شێرکۆ میروەیس

ئایا چارەسەر لەبەغدایە ؟!

کەمال محەمەد

بێ باكی حكومەت و مانفێستی قەیرانەكان

ماجد خەلیل

رۆمی و رووداو!