وتار

ماجد خەلیل

زارا، پارێزەری کیانی زمانەوانی کوردییە!

18/07/2020


هێمن و هەژار، وەک دوو بازووی بەهێزی زمانی کوردی، لە حەفتا ساڵی رابردوودا، نەیانهێڵا هیچ ئەرتەشێکی بەڕبەڕییەتی عەرەب و عەجەم، باسکی زمانی کوردی بشکێننەوە.
 بەڵکو ئەوان، بەردەوام دەیانوت: تایبەتمەندی نەتەوەی کورد زمانەکەیەتی، راستە کیانێکی سیاسیمان نییەو سیاسییەکانمان بودەڵەو بستەبین بوون، بەڵام دەکرێ کیانی زمانەوانیمان بپارێزین.
 ئەوەبوو لەو قۆناغەدا هێندە هەژمون و هێزی زمانی کوردی بەهێزبوو، تەنانەت ڤیدیۆکەمان بینیوە (سەدام حوسێن) ناچار ببوو خۆی فێری زمانی کوردی بکات. 
خۆ گاڵتەنەبوو، کەسانێکی وەک : گیوی موکریانی، مەلا جەمیل، عەلادین سەجادی، مەسعود موحەمەد، زەبیحی، هەژار، هێمن و دەیان ژن و پیاوی پاڵەوانی کورد دەیاننوسی.

 بەڵام لەدووای نەوەدویەکەوە زمانی کوردی لەترێکی گەورەی دا، لەترێک بەڕوودا ڕۆیشت و نەیتوانی بەردەمی خۆی ببینێ. لەترێک خستییە چاڵی چارەنوسێکی نادیاری قوڵەوە. بۆیە زمانێکی زڕی پڕ لە وشەو وێنای زۆڵ و زەبوون، زمانێکی بێبەرنامەو بڵح، پڕ لە وشەی سەرتاشراوی غەریب و غەوارە.
زمانێکی بێڕۆحی خاڵی لە شۆرەتی شانازییەکانی کوردبوون کاوێژدەکرێ.

 لەکاتێکدا رۆژهەڵاتی کوردستان، هێشتا لەسەر زمانی کوردی زاراکان توندی زیندان دەکرێن، هێشتا زمان و نوسینی کوردی لەچاو باشوری کوردستاندا بە حەوت ئاو شۆراوەتەوە.
 ئەو تەوژمی چاپەمەنییەی نوسینی کوردیی، کە بە ڕێنوسی لاتینی لە ئەستەمبوڵ و ئەنکەرەدا لە برەودایە، قەڕنێک لەپێش ئەم قەیرانەی نوسینی کوردییەوەیە کە لە باشوردا برەویسەندووە.
 زمانی کوردی لە ئێستادا خەریکە ئەتکی وشە بەوشەی دەکرێ، خەریکە دەستدرێژی دەکرێتە دێڕبەدێڕی نوسینی. 

بۆیە دڵنیاییەوە دەڵێین، ئەوەی زمانی کوردی هێشتووەتەوە، سیحرو سەمەرەی زمان خۆیەتی.  زمانێک خۆڕسکانە، لەخاکی کوردستاندا وەک سنەوبەری قەدپاڵەکانی کوردەواریی، بۆ هەمیشە سەوز دەنوێنێ. 
زمانێک تاوەکو ئەوڕۆ، بە ڕۆحی ڕەنگین و پەنجەی پاکژی زاراکان، پاراو بووە، نەک بە ژانی درۆینەی ژەندرمەو ژەنەڕاڵە کارتۆنییەکانی سیاسەتی کورد. 

زمانی کوردی، لەناو جینۆسایدی وشەو سەربڕینی ڕستەو کیمیابارانی کەلتورە کوردییەکەدا، هێشتا بوخچەی نەکراوەی ئەوینێکی مەزنە، ئەوینێک، لەسنگی کیژە کوردێکدا نەبێ ئۆقرەناگرێ، ئەوینێک گرەنتی گەوهەری خۆی لەدەستی ئەمینی ئەویندارێکی وەک زارادا نەبێ، متمانەی بە میراتگرەکانی کوردایەتی و دەوڵەتی کوردی ناکا.

ئەوەتانێ ئەمڕۆ زارایش وەک زمانی کوردی(زێڕی ناو زبڵ)ی رۆژهەڵاتە.

 زمان و زاراوەکانی کورد لە سایەی سیاسەتی کوردیدا، خەنجەری خیانەتیان خزاوەتە پشتی یەکتریی. هێشتا نەتوانراوە پردی هەزار ساڵەی پێوەندی شێوەزارەکان، ڕۆحی یەکانگیریی هەورامی و لوڕو کرمانج و سۆران ئاشتکەنەوە، هێشتا سەرەنێزەی ناوچەگەریەتی و بێڵی بریکارەکانی بنەماڵەو باوەڕی هۆزسالاری و دەرەبەگ، لەناو گۆلی زەمینەکانی زماندا جۆماڵی دڕکوداڵی نەریتسالاری و نیپۆتیزمی جەهەنەمێک ناکات کە ناسکترین تەرزەکانی وشەو شیرینترین ئیدیۆمەکانی زمانی کوردی دەتوێنێتەوە.

 زاراو زمان کارمامزی ناو جەنگەڵێکی جێماوی ڕۆژگارن، جەنگەڵێکی جادویی، پڕ تەلیسمی توڕەی دێوەکانی دنیای سیاسەت و ئایدیۆلۆژیا. زاراو زمان دوو ڕووی یەک هەناسەی ئازادین، هەناسەیەک لە قەفەزی قەیرانی ئایین و ئایدیۆلۆژیاو فاڵی فەلسەفەی سەرمایەداریدا، پەیتا پەیتا پەتی سێدارەی بۆ دەگیرێتەوە.
زاراو زمان، زەنگێکی زیندووی بەرەبەیانی ڕۆژهەڵاتن. 
زارا کچێکی پرچ و پا بەستراوەو زمانیش بەژنێکی وشەی وێران و ڕستەی ڕناو و ئاواز  داخکراوی ناسیۆنالیستە تەنگەنەفەس و تەنگەعەقڵ و تەنگەئاوەزەکانی تیرۆریزمی رۆژهەڵاتن.
بەڵێ زمانی کوردی، زمانێکی زەنگین و زێڕینی رۆژهەڵاتە، زمانێکی ئاڵوواڵاو ڕەنگینە، ئاوێنەی سروشت و سیمای خەڵکی کوردستانە، زمانێکە زارا پاسەوانیدەکات، زمانێکە وەک رویا باقری خانمە شاعیری ئێرانی دەڵێ: زندان کشیدە، ترسی از زندان ندارد.
بەڵێ زاراو زمان ترسیان لە زیندان نییە. بەڵکو ئەوان خەریکە لەنێو زیندانی زمانی کوردیدا دەخنکێن، ئەوان خەریکە ئیرەیی و گرێی کڕنوشی زمانەوانیان بۆ هەزاران وشەو ئیدیۆمی دەوروبەر دەیانخنکێنێت و چاویان لە ئاست ئەسراری مانەوەی سەربەرزانەو سیحراویانەی زمانی کوردیدا هەڵنایەت

وتاری زیاتر

لەپەراوێزی تۆبەکەی (هێڤیدار)دا

ماجد خەلیل

تشریبەکەی (دوزخورماتوو) و تەماتەی تاوە قوپاوەکەی خەیاڵی من!

ماجد خەلیل

ئەو ڕۆژەی (دکتۆر یوسف) بوو بە سەرۆکی پەرلەمان!

ماجد خەلیل

تورکیا بەیەکچاو سەیری (جاش) و (جەنگاوەر)ی کورد دەکات!

ماجد خەلیل

کەڵبەی گورگە بۆرەکان و دوگی نەرمونیانی هەولێر!

ماجد خەلیل

تەزبیحفرۆشە دان ئاڵتونییەکەی بەردەم مزگەوتی گەورە!

ماجد خەلیل

فەریق حەبیب

حه‌شدی‌ شه‌عبی‌ له‌به‌رده‌م چه‌كوشه‌كه‌ی‌ مسته‌فا كازمیدا

ئەحمەد محەمەد سەعید

سەندیکای کرێکاران بۆچی؟

رزگار حاجی حەمید

پەیماننامەی ساڵی 1930 و كاردانەوەی لەسەر كورد

چێنەر شەرعی

ڕیفراندۆم و لێکەوتەکانی

سامان سنجاوی

لەبری بیرەوەری، هەڵسەنگاندنی روناکبیران و جنێوه‌ كۆمێنتی هەواداران

کەمال محەمەد

سلێمانی، شاری شۆڕش و بریسكە ڕۆشنبیرییەكان

نەشوان ئەحمەد سەعید

كەفوكوڵی گۆران و گۆرانخوازان تا یٔێرە بو!

رزگار حاجی حەمید

دەڤەری كفری لە پێشوازی شێخ مەحمود دا

کەمال محەمەد

رەهەندەكان لە راستینەیی كورددا... كۆمەڵایەتی، كەلتوری

نەشوان ئەحمەد سەعید

مەلا بەختیار، پێویستی بە مەندوب نیە!

بارزان شێخ عوسمان

لەپەراوێزی پێشنیازە قانونییە هەڵپەسێراوەکەی رێكخستنی میدیای یٔەلکترۆنی

نسار مستەفا

شوێنەواری هەڵبژاردنەكان

ئەحمەد محەمەد سەعید

کرێکارو خاوەنکار لەقانونەکانی ناپلیۆندا

‎گەرمیان خالید گڕاوی

ئازادی‌و بەرەڵایی

فەریق حەبیب

گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ سیستمی‌ ئینتیداب چاره‌سه‌ره‌ بۆ قه‌یرانه‌كانی‌‌ رۆژهه‌ڵات؟

سابیری سەندیکا

جینۆسایدی ئێزدیەکان

سەروەت تۆفیق

چەند سەرنجێک لەسەر هەڵبژاردنی پێشوەختە لە عێراق

ماجد خەلیل

لەپەراوێزی تۆبەکەی (هێڤیدار)دا