وتار

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکار؟

30/04/2020


بەشی یەکەم
لەم وتارەمدا دەمەوێت قۆناغی مێژوویی ڕۆژی  ١ ی ئایار و تێپەڕبوون و دروستبوونی بەشێوەیەکی قۆناغبەند و فاکتەری ڕۆژی جیهانی کریکاران بخەمەڕوو .
 پاشخانی ١ ی ئایار دەگەرێتەوە بۆ ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەیەم نەک کۆتاچارەکی سەدەی نۆزدە .
 لەنێوان هەرسێ وڵاتی ( ئەمریکا ، کەنەدا ، ئوسترالیا ) پێش چەند ساڵێک لەڕۆژی بەجیهانی ناساندنی ڕۆژی جیهانی کرێکاران ،  لەسەدەی نۆزدە بەشێوەیەک کرێکار لەڕێگای کاری زۆرەوە لەشیکاگۆ بەزۆری هێزو پینەدانی حەقدەستی تەواو لەگەڵ کارکردن بۆماوەیەکی زۆر لەڕۆژدا ، جوڵانەوەی کرێکاری بەتایبەت لەهاملتۆن کەناسراوە بەجوڵانەوەی ( هەشت کاژێر کارکردن ) سەری هەڵدا .
یەکەم یادکردنەوەی جەژنی کرێکاران لەئوسترالیا لەڕێکەوتی ( ٢١ / ٤ / ١٨٥٦ ) بوو ، پاشان بەرەو وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ڕۆشت ، لەڕیکەوتی  ( ٥ / ٩ / ١٨٨٢ ) لەنێۆرکیش ئاهەنگی جەژنی کریکاران  سازکرا ، دەکرێت بڵێین ئەو ڕۆژە یەکەم جەژنی کرێکاران بوو لە ئەمریکا . 
کەنەدا
بەهۆی داواکردنی مافەکانی کریکاران لەوڵاتی کەنەدا ، دەسەڵاتداران ناچار بوون لەساڵی ( ١٨٧٢ )  یاسایەک دەربکەن کەلەبەرژەوەندی چینی کریکاران و باشترکردنی ژیانیان بوو  بەناوی ( یاسای یەکێتی بازرگانی )  ئەم یاسایە بۆ کرێکاران نرخ و بەهای تایبەتی خۆی هەبوو لەوەدا بەیاسا ڕێگەی بەکرێکاران دەدا کارو چالاکی خۆیان ئەنجام بدەن و مافی جوڵەو چالاکی ڕێکخراوەییان هەبێت .
لە ١ ی ئایاری ساڵی ١٨٨٦ لەشیکاگۆی ئەمریکاو پاشان لەتۆرینتۆی وڵاتی کەنەدا بەئامادەبوونی ( بیتر ماکغوایر ) سەرۆکی کرێکارانی ئەمریکا ئاهەنگی جەژنی ١ ی ئایاریان سازکرد ، بەئامادەبوونی زیاتر لە چوارسەد هەزار کریکار بەڕێوە جوو ،لەبەر ستەمی خاوەنکار و حکومەت لەبەرانبەر پێنەدانی مافەداراییەکانیان و زۆری کاژێری کارکردن دەستیان بەمانگرتنکرد ، دروشمی سەرەکی مانگرتوان ( هەشت کاژێر کارکردن ، هەشت کاژێر نوستن ، هەشت کاژێر پشوو ) بوو.
  بەداخەوە مانگرتنەکەو جەژنی کرێکاران بەشێوەیەکی تراژیدی کۆتایی هات ، بەڵام مانگرتن و گردبوونەوەکە بێبەرهەم نەبوو 


ئەحمەد محەمەد سەعید 
ئەندامی مەکتەبی تەنفیزی 
یەکێتی سەندیکاکانی کرێکارانی کوردستان

وتاری زیاتر

١ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکاران؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ی ئایار جەژن یان شیوەنی کرێکاران؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

کۆرۆناو بێکاری و ڕێکخراوی کار

ئەحمەد محەمەد سەعید

ڕێکخستنی کاری کرێکاری بیانی

ئەحمەد محەمەد سەعید

کۆرۆنا و یاسای کار

ئەحمەد محەمەد سەعید

کۆرۆنا و کار و کرێکار

ئەحمەد محەمەد سەعید

نسار شیخ مستەفا

باهۆزی یەكێتی

فەهمی بورهان

یەکێتی و نوێبوونەوە، لەدوێنێی دروشمەوە بۆ ئەمڕۆی کردار

چێنەر شەرعی

جیاوازی نامەرکەزی و دوو ئیدارەیی

ماجد خەلیل

لەپەراوێزی پینەوپەڕۆی خوێندنی ئەمساڵدا

فەهمی بورهان

یەک پارتی و دوو ڕوئیای جیاواز!

نسار شیخ مستەفا

یەكێتی دەبێت چی بكات ؟

چێنەر شەرعی

گەمەی زلهێزەکان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست

محەمەد فاتیح

سه‌ركوتكردن له‌ سایه‌ی ئازادی و دیموكراسیدا

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکاران؟

ماجد خەلیل

چۆن دەوڵەمەندبین!؟

نسار شیخ مستەفا

عێراق لە خۆپێشاندانەوە بۆ خۆبنیادنانەوە

ماجد خەلیل

ژن لە خەیاڵدانی دوو جۆر پیاودا!

د. کۆیار شێرکۆ

میدیا‌و مێشك (٢)

نەشوان ئەحمەد سەعید

حكومەتی سپارتا و حكومرانی لەهەرێمی كوردستان

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ی ئایار جەژن یان شیوەنی کرێکاران؟

سەروەت تۆفیق

باشی و خراپیەكانی مەركەزیەت و لامەركەزیەتی ئیداری

د. کۆیار شێرکۆ

میدیا و مێشك (1)

نسار شیخ مستەفا

بۆچی لامەركەزیەت؟

د. کۆیار شێرکۆ

ئینزۆمنیا چییه‌؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکار؟

شێرکۆ میروەیس

ئایا چارەسەر لەبەغدایە ؟!