وتار

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکار؟

30/04/2020


بەشی یەکەم
لەم وتارەمدا دەمەوێت قۆناغی مێژوویی ڕۆژی  ١ ی ئایار و تێپەڕبوون و دروستبوونی بەشێوەیەکی قۆناغبەند و فاکتەری ڕۆژی جیهانی کریکاران بخەمەڕوو .
 پاشخانی ١ ی ئایار دەگەرێتەوە بۆ ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەیەم نەک کۆتاچارەکی سەدەی نۆزدە .
 لەنێوان هەرسێ وڵاتی ( ئەمریکا ، کەنەدا ، ئوسترالیا ) پێش چەند ساڵێک لەڕۆژی بەجیهانی ناساندنی ڕۆژی جیهانی کرێکاران ،  لەسەدەی نۆزدە بەشێوەیەک کرێکار لەڕێگای کاری زۆرەوە لەشیکاگۆ بەزۆری هێزو پینەدانی حەقدەستی تەواو لەگەڵ کارکردن بۆماوەیەکی زۆر لەڕۆژدا ، جوڵانەوەی کرێکاری بەتایبەت لەهاملتۆن کەناسراوە بەجوڵانەوەی ( هەشت کاژێر کارکردن ) سەری هەڵدا .
یەکەم یادکردنەوەی جەژنی کرێکاران لەئوسترالیا لەڕێکەوتی ( ٢١ / ٤ / ١٨٥٦ ) بوو ، پاشان بەرەو وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ڕۆشت ، لەڕیکەوتی  ( ٥ / ٩ / ١٨٨٢ ) لەنێۆرکیش ئاهەنگی جەژنی کریکاران  سازکرا ، دەکرێت بڵێین ئەو ڕۆژە یەکەم جەژنی کرێکاران بوو لە ئەمریکا . 
کەنەدا
بەهۆی داواکردنی مافەکانی کریکاران لەوڵاتی کەنەدا ، دەسەڵاتداران ناچار بوون لەساڵی ( ١٨٧٢ )  یاسایەک دەربکەن کەلەبەرژەوەندی چینی کریکاران و باشترکردنی ژیانیان بوو  بەناوی ( یاسای یەکێتی بازرگانی )  ئەم یاسایە بۆ کرێکاران نرخ و بەهای تایبەتی خۆی هەبوو لەوەدا بەیاسا ڕێگەی بەکرێکاران دەدا کارو چالاکی خۆیان ئەنجام بدەن و مافی جوڵەو چالاکی ڕێکخراوەییان هەبێت .
لە ١ ی ئایاری ساڵی ١٨٨٦ لەشیکاگۆی ئەمریکاو پاشان لەتۆرینتۆی وڵاتی کەنەدا بەئامادەبوونی ( بیتر ماکغوایر ) سەرۆکی کرێکارانی ئەمریکا ئاهەنگی جەژنی ١ ی ئایاریان سازکرد ، بەئامادەبوونی زیاتر لە چوارسەد هەزار کریکار بەڕێوە جوو ،لەبەر ستەمی خاوەنکار و حکومەت لەبەرانبەر پێنەدانی مافەداراییەکانیان و زۆری کاژێری کارکردن دەستیان بەمانگرتنکرد ، دروشمی سەرەکی مانگرتوان ( هەشت کاژێر کارکردن ، هەشت کاژێر نوستن ، هەشت کاژێر پشوو ) بوو.
  بەداخەوە مانگرتنەکەو جەژنی کرێکاران بەشێوەیەکی تراژیدی کۆتایی هات ، بەڵام مانگرتن و گردبوونەوەکە بێبەرهەم نەبوو 


ئەحمەد محەمەد سەعید 
ئەندامی مەکتەبی تەنفیزی 
یەکێتی سەندیکاکانی کرێکارانی کوردستان

وتاری زیاتر

سەندیکای کرێکاران بۆچی؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

کرێکارو خاوەنکار لەقانونەکانی ناپلیۆندا

ئەحمەد محەمەد سەعید

کرێکارو دادگای کار

ئەحمەد محەمەد سەعید

کرێکارو دادگای کار

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ی ئایار جەژن یان شیوەنی کرێکار؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

١ی ئایار، جەژن یان شیوەنی کرێکاران؟

ئەحمەد محەمەد سەعید

ئەحمەد محەمەد سەعید

سەندیکای کرێکاران بۆچی؟

رزگار حاجی حەمید

پەیماننامەی ساڵی 1930 و كاردانەوەی لەسەر كورد

چێنەر شەرعی

ڕیفراندۆم و لێکەوتەکانی

سامان سنجاوی

لەبری بیرەوەری، هەڵسەنگاندنی روناکبیران و جنێوه‌ كۆمێنتی هەواداران

کەمال محەمەد

سلێمانی، شاری شۆڕش و بریسكە ڕۆشنبیرییەكان

نەشوان ئەحمەد سەعید

كەفوكوڵی گۆران و گۆرانخوازان تا یٔێرە بو!

رزگار حاجی حەمید

دەڤەری كفری لە پێشوازی شێخ مەحمود دا

کەمال محەمەد

رەهەندەكان لە راستینەیی كورددا... كۆمەڵایەتی، كەلتوری

نەشوان ئەحمەد سەعید

مەلا بەختیار، پێویستی بە مەندوب نیە!

بارزان شێخ عوسمان

لەپەراوێزی پێشنیازە قانونییە هەڵپەسێراوەکەی رێكخستنی میدیای یٔەلکترۆنی

نسار مستەفا

شوێنەواری هەڵبژاردنەكان

ئەحمەد محەمەد سەعید

کرێکارو خاوەنکار لەقانونەکانی ناپلیۆندا

‎گەرمیان خالید گڕاوی

ئازادی‌و بەرەڵایی

فەریق حەبیب

گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ سیستمی‌ ئینتیداب چاره‌سه‌ره‌ بۆ قه‌یرانه‌كانی‌‌ رۆژهه‌ڵات؟

سابیری سەندیکا

جینۆسایدی ئێزدیەکان

سەروەت تۆفیق

چەند سەرنجێک لەسەر هەڵبژاردنی پێشوەختە لە عێراق

ماجد خەلیل

لەپەراوێزی تۆبەکەی (هێڤیدار)دا

نسار مستەفا

قەیرانی ئابوری و چارەسەر