وتار

پارێزەر لوقمان مستەفا ساڵح

دیاردەی تاوانی دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان

27/02/2020



 تاوانی قێزەونی دەستدرێژی کردنە سەر کچێکی تەمەن( ٧ )ساڵان لە هەولێری پایتەخت،وویژدانی هەموومانی بریندارکرد،سەبارەت بەو کەیسەی لە هەولێر روویداوە کە چەند تۆمەتبارێک( اغتصابی) كیژۆڵەیەکی تەمەن( ۷ )ساڵانیان کردوە و پاشانیش تۆمەتبارەکان بە کەفالەت ئازاد کراون،وەک باوکی دەڵێت بەهۆی ئەوەی حیزبێکی دەسەڵاتدار لەپشتیەتی،لە ئێستادا هەرەشەی کوشتن لەسەرخۆم و ئەندامانی خێزانەکەشم هەیە.
ئەگەر لە رووی یاساییەوە لەم کەیسە بڕوانیین ڕاستە خودی مادەی( ۳۹۳) کفالەی تێدایە ، بەڵام لەبەر ئەوەی لەم کەیسەدا سێ خاڵی سەرەکی تێدایە کە دەبێتە هۆی زیادکردنی سزاکەی بە پێی فقرەی 2 بڕگەی ( أ و ج ) تۆمەتباران باری سزایی قورسیان بەسەردا دەسەپێندرێت و بەڵکو زۆر جار سەردەکێشێت بۆ اعدامیش ( وەک دەزانرێت سزای تاوانێکیش اعدام بێ کفالەی تێدا نیە ) ئەویش هەرسێ خاڵی وەک: 
1- تاوان لەسەر کراو اغتصاب کراوە،تەمەنی تاوان لە سەرکراویش لە خوار ۱٨ ساڵەوەیە.
2-رفاندوویانە واتە(خطف) ماددە (421) لەیاسای سزادانی عێراقی(  ئەگەر مەبەست لە كردەوەکە بە دەستهێنان یان دەست درێژی كردنەسەر ناموسی تاوانلێكراو یان تولە سەندنەوە لێی یان لە كەسێكی تربو بێت
3-وە زیاد لە یەک کەسیش  تاوانەکەیان ئەنجامداوە، بۆیە (تشدید)ی (عقوبە)یان بۆ دەکرێ و بەهیچ شێوەیەک ناتوانرێ بە (کفالە)ت ئازادبکرێ ، بەڵکو دەبێ تۆمەتبار لە( توقیف )دا بمێنێتەوە تا رۆژی دادگایکردن و دەرچونی حوکم.
یاسای سزادانی عێراقی سزای یاسای دەستدرێژی سێکسی لەگەڵ هەر کەسێک کە تەمەنی لە ١٨ ساڵ کەمتر بێت جا دەستدرێژی بێت یان بە خواستی خۆی بێت بە تاوان دادەنریت، ئەگەر بە دەستدرێژی بێت بە پێ مادەی ٣٩٣ لە یاسای سزا دانی غیراقی بەپێی ئاستی دەست درێژیەکە سزاکەی دیاری دەکرێت لە سالێک تا ١٥ ساڵ و هەتا زیندانی هەتا هەتای و وە لەسێدارە دانیش دەگەرێتەوە ئەگەر دەستدرێژی کوشتنی لێبکەوێتەوە". وەسزای رفاندنیش واتە (خطف) ماددە (421) لەیاسای سزادانی عێراقی سزاكەی بریتیە لە بەند كردن كە لە ماوەی پانزدە سال زیاتر نەبێت.(  ئەگەر مەبەست لە كردەوەکە بە دەستهێنان یان دەست درێژی كردنەسەر ناموسی تاوانلێكراو یان تولە سەندنەوە لێی یان لە كەسێكی تربو بێت.
ڕۆڵی یاسا لە تاوانی دەستدرێژی سێکسیدا ئەگەر تاوانەکە دوای ئەنجام دانی ببێتە کەیسێکی یاسایی، ئەوا یاسا زور بە وردی کاری لەسەر دەکات،ئەوانەی لەو تۆمەتە تۆمەتباردەبن بە کەفالەت ئازاد کردن نایانگرێتەوە، دادگاکان و رێکارە یاساییەکان لە دژیان دەبێت، وە سزای قورسە وردبینیشی تێدا قورسە، زور جار ئەو تاوانانە نابیتە ئامار کاری لەسەر بکرێت، بەڵام بەڕێژەیەکی زور لە هەلکشان دایە،زور جار ئەو منداڵانەی ڕوبەڕوی دەستدرێژی سێکسی دەبنەوە لە لایەن خانەوانەدەیان کارەکە پەردە پوش دەبێت لەبەر زاڵ بونی دابو نەریت وە زور جاریش کە دەبێتە کەیسی یاسایی سوڵحی عەشایەری دەکرێت تەنازول لە مافی تاوان لێکراو دەکریت، بەڵام گرنگی ئەوەیە کە دەبێتە کەیسی یاسایی و تەنازول بکرێت و نەکرێت تاوانبار هەر سزا دەدریت لە بەر ئەوەی مافی گشتی تَیدایە.بۆیە دەبێت لەم کەیسەدا داواکاری گشتی بەڕۆڵی خۆی هەستێ و هەم ببێتە سکاڵاکار لەلایەک و هەم چاودێر لەسەر بەڕێوەچوونی دادبینیەکە.










وتاری زیاتر

دوورکەوتنەوە لە جنێودان و گەڕانەوە بۆ لۆژیک

پارێزەر لوقمان مستەفا ساڵح

بوون بە ئەندام کۆنگرە بەرپرسیارێتیە

پارێزەر لوقمان مستەفا ساڵح

یەکەم هەنگاو بەرەو دیکتاتۆریەت

پارێزەر لوقمان مستەفا ساڵح

گرنگی پرۆژە یاسایەک بۆ دروستکردنی میدیای نیشتمانی

پارێزەر لوقمان مستەفا ساڵح

تورکیا و عێراق.. ڕێککەوتنامەی ١٩٧٨

پارێزەر لوقمان مستەفا ساڵح

چۆن سەرۆکێکمان دەوێ؟

پارێزەر لوقمان مستەفا ساڵح

بڵێسە جەبار فەرمان

بەناوی خزمەتی خەڵک نانی خەڵک مەبڕن

ئەحمەد محەمەد سەعید

کرێکارو دادگای کار

نسار شیخ مستەفا

بەهاو نرخی پەیوەندییەكان

محەمەد فاتیح

ئه‌لشه‌رقوئه‌وسه‌خ (رۆژهه‌ڵاتی پیس)

‎گەرمیان خالید گڕاوی

چی دەگوزەرێ لەم شارە؟

سامان سنجاوی

چارەسەری تەنگژەکانی هەرێم لەتونی باباوە، ئەی یەکێتی لە کوێدایە؟

فەریق حەبیب

كوژرانی هاشمی یان لێدانی كازمی؟

ماجد خەلیل

تشریبەکەی (دوزخورماتوو) و تەماتەی تاوە قوپاوەکەی خەیاڵی من!

‎گەرمیان خالید گڕاوی

‎ناڕازین ناشوێرین دەریببڕین!

نسار شیخ مستەفا

چاكسازییەكەی حكومەت بە كوێ‌ دەگات ؟

مامۆستا بورهان

حکومەت و حیزبەکان ئەگەر جدین لەبەرنامەی چاکسازی؟

دارەوان حاجی حامید

یەكێتی دەتوانێت وەك پارتی سۆسیالیستی فەرەنسا خۆی نوێ بكاتەوە؟

نسار شیخ مستەفا

جەنگ و ململانێ‌ لە پێناو مانەوەدا

د. کۆیار شێرکۆ

دەروونناسە ئایدۆلۆژیستەكان

چێنەر شەرعی

ڕۆڵی کورد لەحکومەتی فیدراڵیدا

ماجد خەلیل

ئەو ڕۆژەی (دکتۆر یوسف) بوو بە سەرۆکی پەرلەمان!

فەهمی بورهان

کوردستان لەبەردەم ئاڵوگۆڕی ناوچەیدا

شاناز هیرانی

کێ ڕێگەی بە تورکیا داوە بێتە ناو خاکی هەرێمی کوردستان؟

ماجد خەلیل

تورکیا بەیەکچاو سەیری (جاش) و (جەنگاوەر)ی کورد دەکات!

دارەوان حاجی حامید

ئابوری کوردستان بەرەو کوێ؟

د. کۆیار شێرکۆ

په‌روه‌رده‌ له‌ رۆژاڤا