وتار

پێشڕەو حسێن

کە بێزارم لە ماچی سینەمایی!

13/09/2018




سینەما پێش ئەوەی هەوڵی گەیاندنی وێنەی مەینەتیەکانی نەتەوە بێت بە دەرەوەی خۆی ئاوێنەیەکە بۆ زامەکانی ناوخۆی.
سینەمای نەتەوەیی یەکەمجار دەرگای وێناکانی بەرووی نەتەوەکەی خۆیدا دەکاتەوە دواتر بەپێی پێوەرە پیشەییەکان خۆڕسکانە ئەم وێنایە گەر روون و هونەریی بوو دەبێتە وێنایەکی جیهانی. ئەوە تەنیا هۆڵۆکۆست نییە وەک مێژوو دەبێتە وێنای ستەمێکی گەورەی مرۆیی بەڵکو ئەوە هونەرە بە باڵە رەنگینەکانی دەیگوێزێتەوە ئەوپەڕێ جیهان، مێژووی تراژیدیانەی هەر نەتەوەیەک ئەگەر تەنیا لەمێژوودا وەک بەروار بمێنێتەوە، نەک نابێتە جیهانی تەنانەت خودی نەتەوە فەرامۆشی دەکات.
ئەوەی پێی دەوترێت سینەمای کورد، تا هەنوکە لەناو کوردان وەک زادەیەکی گرنگ و پێویستی ژیان تەماشا ناکرێت، هەر سینەمایەک نەیتوانی وێنای خودی خۆی بێت لەناو گێژاوی تەنکنیکی نوێی جیهانیدا گیریخوارد تەنیا کەرەستەی گەمەیەک بوو بۆ خۆنواندن، سادە لەدایک دەبێت و ئاسانیش دەمرێت و ناتوانێت سنورە جیهانییەکان ببڕێت.
بەناچار دەبێت سینەماکاری کورد ئەوەندەی بەدوای فەرشی سوردا هەڵوەڵایەتی، نیو ئەوەندە بەدوای خۆیدا بگەڕێت! سینماش وەک هەر هونەرێکیتر جگەلەوەی زانستە پیشەسازیشە و دوا هونەری ئادەمیزادە بۆ گوزارشتکردن لە خود، خودی کوردی لە هەنوکەدا بەشێکی زۆری پایەکانی ژیانی داڕماوە و تا ئێستاش لەنێوان خێڵ و تاک دا گەمەیەکی سیاسی لێڵ دەکات، بێ متمانەیی بەرامبەر بە شوناس و نەتەوە تراژیدیای ئەوە، کۆنەدەردی دووبەرەکی ئیفلیجی کردووە، بەدەست کۆنەپەرستییەوە دەناڵێنێ، ئەم خودە لەبەردەم وێنەی سینەماییدا ئایا وێنای سوپەرمەنێکە و جیهان لەدوا فەوتان رزگار دەکات وەک وێنە هۆلیودویەکە یان گزگلێکی بەدبەختە و بەدیار نەزانییەوە دۆشداماوە.؟!
سینەمای ئەمریکی ئەوەندەی هەڵکۆڵینی ئەو ستمەیە کە ئەمریکیەکان بەدرێژایی دزۆینەوەی خاکەکەیان بەرامبەر بە خۆیان کردویانە دوو ئەوەندەش باسی ئازایەتی و قارەمانی مرۆڤی ئەمریکییە بەرامبەر بە کۆنەپەرستی و کۆیلایەتی.
بۆئەوەی لەخۆڕا و بەبێ بنەما خۆمان بە سینەمای هیچ گەلێک بەراورد نەکەین باشتروایە دۆخی ناوخۆی ئەم سەنعەتە شرۆڤە بکەین، ئەو سینەمایەی لە باشوور لەسایەی ئازادیدا بەرهەمهاتووە ئایا دەتوانێت هێندەی سینەمای کوردانی بندەست وێنای خودی کوردی بکات؟! شارەکانی هۆڵی سینەمایان هەیە؟! ساڵی چەند فیلم بەرهەمدەهێنێت؟! هیچ سیاسەتێکی تایبەت بە هونەر پەیڕەو دەکات؟! لەو گرنگە حاڵییە کە ئاستی بەرزی گەلان پابەندە بە بەرزیی کلتور و فەرهەنگیانەوە؟!

کە بێزارم لە ماچی سینەمایی!

سینەما پێش ئەوەی هەوڵی گەیاندنی وێنەی مەینەتیەکانی نەتەوە بێت بە دەرەوەی خۆی ئاوێنەیەکە بۆ زامەکانی ناوخۆی.
سینەمای نەتەوەیی یەکەمجار دەرگای وێناکانی بەرووی نەتەوەکەی خۆیدا دەکاتەوە دواتر بەپێی پێوەرە پیشەییەکان خۆڕسکانە ئەم وێنایە گەر روون و هونەریی بوو دەبێتە وێنایەکی جیهانی. ئەوە تەنیا هۆڵۆکۆست نییە وەک مێژوو دەبێتە وێنای ستەمێکی گەورەی مرۆیی بەڵکو ئەوە هونەرە بە باڵە رەنگینەکانی دەیگوێزێتەوە ئەوپەڕێ جیهان، مێژووی تراژیدیانەی هەر نەتەوەیەک ئەگەر تەنیا لەمێژوودا وەک بەروار بمێنێتەوە، نەک نابێتە جیهانی تەنانەت خودی نەتەوە فەرامۆشی دەکات.
ئەوەی پێی دەوترێت سینەمای کورد، تا هەنوکە لەناو کوردان وەک زادەیەکی گرنگ و پێویستی ژیان تەماشا ناکرێت، هەر سینەمایەک نەیتوانی وێنای خودی خۆی بێت لەناو گێژاوی تەنکنیکی نوێی جیهانیدا گیریخوارد تەنیا کەرەستەی گەمەیەک بوو بۆ خۆنواندن، سادە لەدایک دەبێت و ئاسانیش دەمرێت و ناتوانێت سنورە جیهانییەکان ببڕێت.
بەناچار دەبێت سینەماکاری کورد ئەوەندەی بەدوای فەرشی سوردا هەڵوەڵایەتی، نیو ئەوەندە بەدوای خۆیدا بگەڕێت! سینماش وەک هەر هونەرێکیتر جگەلەوەی زانستە پیشەسازیشە و دوا هونەری ئادەمیزادە بۆ گوزارشتکردن لە خود، خودی کوردی لە هەنوکەدا بەشێکی زۆری پایەکانی ژیانی داڕماوە و تا ئێستاش لەنێوان خێڵ و تاک دا گەمەیەکی سیاسی لێڵ دەکات، بێ متمانەیی بەرامبەر بە شوناس و نەتەوە تراژیدیای ئەوە، کۆنەدەردی دووبەرەکی ئیفلیجی کردووە، بەدەست کۆنەپەرستییەوە دەناڵێنێ، ئەم خودە لەبەردەم وێنەی سینەماییدا ئایا وێنای سوپەرمەنێکە و جیهان لەدوا فەوتان رزگار دەکات وەک وێنە هۆلیودویەکە یان گزگلێکی بەدبەختە و بەدیار نەزانییەوە دۆشداماوە.؟!
سینەمای ئەمریکی ئەوەندەی هەڵکۆڵینی ئەو ستمەیە کە ئەمریکیەکان بەدرێژایی دزۆینەوەی خاکەکەیان بەرامبەر بە خۆیان کردویانە دوو ئەوەندەش باسی ئازایەتی و قارەمانی مرۆڤی ئەمریکییە بەرامبەر بە کۆنەپەرستی و کۆیلایەتی.
بۆئەوەی لەخۆڕا و بەبێ بنەما خۆمان بە سینەمای هیچ گەلێک بەراورد نەکەین باشتروایە دۆخی ناوخۆی ئەم سەنعەتە شرۆڤە بکەین، ئەو سینەمایەی لە باشوور لەسایەی ئازادیدا بەرهەمهاتووە ئایا دەتوانێت هێندەی سینەمای کوردانی بندەست وێنای خودی کوردی بکات؟! شارەکانی هۆڵی سینەمایان هەیە؟! ساڵی چەند فیلم بەرهەمدەهێنێت؟! هیچ سیاسەتێکی تایبەت بە هونەر پەیڕەو دەکات؟! لەو گرنگە حاڵییە کە ئاستی بەرزی گەلان پابەندە بە بەرزیی کلتور و فەرهەنگیانەوە؟!

کە بێزارم لە ماچی سینەمایی!

سینەما پێش ئەوەی هەوڵی گەیاندنی وێنەی مەینەتیەکانی نەتەوە بێت بە دەرەوەی خۆی ئاوێنەیەکە بۆ زامەکانی ناوخۆی.
سینەمای نەتەوەیی یەکەمجار دەرگای وێناکانی بەرووی نەتەوەکەی خۆیدا دەکاتەوە دواتر بەپێی پێوەرە پیشەییەکان خۆڕسکانە ئەم وێنایە گەر روون و هونەریی بوو دەبێتە وێنایەکی جیهانی. ئەوە تەنیا هۆڵۆکۆست نییە وەک مێژوو دەبێتە وێنای ستەمێکی گەورەی مرۆیی بەڵکو ئەوە هونەرە بە باڵە رەنگینەکانی دەیگوێزێتەوە ئەوپەڕێ جیهان، مێژووی تراژیدیانەی هەر نەتەوەیەک ئەگەر تەنیا لەمێژوودا وەک بەروار بمێنێتەوە، نەک نابێتە جیهانی تەنانەت خودی نەتەوە فەرامۆشی دەکات.
ئەوەی پێی دەوترێت سینەمای کورد، تا هەنوکە لەناو کوردان وەک زادەیەکی گرنگ و پێویستی ژیان تەماشا ناکرێت، هەر سینەمایەک نەیتوانی وێنای خودی خۆی بێت لەناو گێژاوی تەنکنیکی نوێی جیهانیدا گیریخوارد تەنیا کەرەستەی گەمەیەک بوو بۆ خۆنواندن، سادە لەدایک دەبێت و ئاسانیش دەمرێت و ناتوانێت سنورە جیهانییەکان ببڕێت.
بەناچار دەبێت سینەماکاری کورد ئەوەندەی بەدوای فەرشی سوردا هەڵوەڵایەتی، نیو ئەوەندە بەدوای خۆیدا بگەڕێت! سینماش وەک هەر هونەرێکیتر جگەلەوەی زانستە پیشەسازیشە و دوا هونەری ئادەمیزادە بۆ گوزارشتکردن لە خود، خودی کوردی لە هەنوکەدا بەشێکی زۆری پایەکانی ژیانی داڕماوە و تا ئێستاش لەنێوان خێڵ و تاک دا گەمەیەکی سیاسی لێڵ دەکات، بێ متمانەیی بەرامبەر بە شوناس و نەتەوە تراژیدیای ئەوە، کۆنەدەردی دووبەرەکی ئیفلیجی کردووە، بەدەست کۆنەپەرستییەوە دەناڵێنێ، ئەم خودە لەبەردەم وێنەی سینەماییدا ئایا وێنای سوپەرمەنێکە و جیهان لەدوا فەوتان رزگار دەکات وەک وێنە هۆلیودویەکە یان گزگلێکی بەدبەختە و بەدیار نەزانییەوە دۆشداماوە.؟!
سینەمای ئەمریکی ئەوەندەی هەڵکۆڵینی ئەو ستمەیە کە ئەمریکیەکان بەدرێژایی دزۆینەوەی خاکەکەیان بەرامبەر بە خۆیان کردویانە دوو ئەوەندەش باسی ئازایەتی و قارەمانی مرۆڤی ئەمریکییە بەرامبەر بە کۆنەپەرستی و کۆیلایەتی.
بۆئەوەی لەخۆڕا و بەبێ بنەما خۆمان بە سینەمای هیچ گەلێک بەراورد نەکەین باشتروایە دۆخی ناوخۆی ئەم سەنعەتە شرۆڤە بکەین، ئەو سینەمایەی لە باشوور لەسایەی ئازادیدا بەرهەمهاتووە ئایا دەتوانێت هێندەی سینەمای کوردانی بندەست وێنای خودی کوردی بکات؟! شارەکانی هۆڵی سینەمایان هەیە؟! ساڵی چەند فیلم بەرهەمدەهێنێت؟! هیچ سیاسەتێکی تایبەت بە هونەر پەیڕەو دەکات؟! لەو گرنگە حاڵییە کە ئاستی بەرزی گەلان پابەندە بە بەرزیی کلتور و فەرهەنگیانەوە؟!

کە بێزارم لە ماچی سینەمایی!

سینەما پێش ئەوەی هەوڵی گەیاندنی وێنەی مەینەتیەکانی نەتەوە بێت بە دەرەوەی خۆی ئاوێنەیەکە بۆ زامەکانی ناوخۆی.
سینەمای نەتەوەیی یەکەمجار دەرگای وێناکانی بەرووی نەتەوەکەی خۆیدا دەکاتەوە دواتر بەپێی پێوەرە پیشەییەکان خۆڕسکانە ئەم وێنایە گەر روون و هونەریی بوو دەبێتە وێنایەکی جیهانی. ئەوە تەنیا هۆڵۆکۆست نییە وەک مێژوو دەبێتە وێنای ستەمێکی گەورەی مرۆیی بەڵکو ئەوە هونەرە بە باڵە رەنگینەکانی دەیگوێزێتەوە ئەوپەڕێ جیهان، مێژووی تراژیدیانەی هەر نەتەوەیەک ئەگەر تەنیا لەمێژوودا وەک بەروار بمێنێتەوە، نەک نابێتە جیهانی تەنانەت خودی نەتەوە فەرامۆشی دەکات.
ئەوەی پێی دەوترێت سینەمای کورد، تا هەنوکە لەناو کوردان وەک زادەیەکی گرنگ و پێویستی ژیان تەماشا ناکرێت، هەر سینەمایەک نەیتوانی وێنای خودی خۆی بێت لەناو گێژاوی تەنکنیکی نوێی جیهانیدا گیریخوارد تەنیا کەرەستەی گەمەیەک بوو بۆ خۆنواندن، سادە لەدایک دەبێت و ئاسانیش دەمرێت و ناتوانێت سنورە جیهانییەکان ببڕێت.
بەناچار دەبێت سینەماکاری کورد ئەوەندەی بەدوای فەرشی سوردا هەڵوەڵایەتی، نیو ئەوەندە بەدوای خۆیدا بگەڕێت! سینماش وەک هەر هونەرێکیتر جگەلەوەی زانستە پیشەسازیشە و دوا هونەری ئادەمیزادە بۆ گوزارشتکردن لە خود، خودی کوردی لە هەنوکەدا بەشێکی زۆری پایەکانی ژیانی داڕماوە و تا ئێستاش لەنێوان خێڵ و تاک دا گەمەیەکی سیاسی لێڵ دەکات، بێ متمانەیی بەرامبەر بە شوناس و نەتەوە تراژیدیای ئەوە، کۆنەدەردی دووبەرەکی ئیفلیجی کردووە، بەدەست کۆنەپەرستییەوە دەناڵێنێ، ئەم خودە لەبەردەم وێنەی سینەماییدا ئایا وێنای سوپەرمەنێکە و جیهان لەدوا فەوتان رزگار دەکات وەک وێنە هۆلیودویەکە یان گزگلێکی بەدبەختە و بەدیار نەزانییەوە دۆشداماوە.؟!
سینەمای ئەمریکی ئەوەندەی هەڵکۆڵینی ئەو ستمەیە کە ئەمریکیەکان بەدرێژایی دزۆینەوەی خاکەکەیان بەرامبەر بە خۆیان کردویانە دوو ئەوەندەش باسی ئازایەتی و قارەمانی مرۆڤی ئەمریکییە بەرامبەر بە کۆنەپەرستی و کۆیلایەتی.
بۆئەوەی لەخۆڕا و بەبێ بنەما خۆمان بە سینەمای هیچ گەلێک بەراورد نەکەین باشتروایە دۆخی ناوخۆی ئەم سەنعەتە شرۆڤە بکەین، ئەو سینەمایەی لە باشوور لەسایەی ئازادیدا بەرهەمهاتووە ئایا دەتوانێت هێندەی سینەمای کوردانی بندەست وێنای خودی کوردی بکات؟! شارەکانی هۆڵی سینەمایان هەیە؟! ساڵی چەند فیلم بەرهەمدەهێنێت؟! هیچ سیاسەتێکی تایبەت بە هونەر پەیڕەو دەکات؟! لەو گرنگە حاڵییە کە ئاستی بەرزی گەلان پابەندە بە بەرزیی کلتور و فەرهەنگیانەوە؟!

وتاری زیاتر

هونەر و ئایین دووانەی حیکایەتێکی جیاواز

پێشڕەو حسێن

ماجد خەلیل

چیرۆکی گۆڵگۆڵێنەکەی نێوان ئەمریکاو ئێران

فەریق حەبیب

شۆڕشگێڕەكان لە سیمبولی مرۆڤایەتیەوە بۆ هێمای ستەمكاری

طارق رەشید

رۆژی كتێب و سەرگوزشتەیەكی مەلا جەمیلی رۆژبەیانی

هاوڕێ توانا

لەڕۆژی جیهانی کتێبدا

ماجد خەلیل

چیرۆکی سەرخەوێکی کوردەواریی

زیرەک کەمال

ڕاپەڕین و دزینی شۆڕش

مەلا بەختیار

شانۆگەری "باوك" و نمایشێكی نایاب

مەلا بەختیار

ئەنفال؛ تراژیدیای نەتەوەو ئۆباڵی ئێستامان!! (بەبۆنەی 31/مین ساڵیادی ئەنفالەوە)

خەلیل عەبدوڵڵا

رۆژێكی جیهانی بۆ یادی جینۆسایدی گه‌لی كوردستان

فەریق حەبیب

كه‌وتنی‌ بوته‌فلیقه‌‌و به‌شیر، چی بە دەسەڵاتدارانی دیکە دەڵێت؟

سامان سنجاوی

سۆمۆ کێ بەڕێوەی دەبات؟!

مەلا بەختیار

ئایا سەدام فاشستی بوو؟ (بەبۆنەی ساڵڕۆژی روخاندنی بەعسەوە)

هاوکار فایەق

لەمەوداو چاوەڕێی سوپرایز بن لەتوركیا

پارێزەر لوقمان مستەفا ساڵح

بۆچی سیستەمی پەڕلەمانی بۆ هەرێم گرنگە؟

مەلا بەختیار

شۆڕشگێرەكان، دەسەڵاتەكان، گۆڕانكاریەكان

ئارێز عەبدوڵا

پێکھێنانی کابینەی حکومەت و کاراکردنەوەی سەرۆکایەتی ھەرێم

ماجد خەلیل

جۆلان و جوو

مەلا بەختیار

نامەیەكی دۆستانە بۆ هەدەپەی ئازادیخواز!

سەروەر پێنجوێنی

دەربارەی سوننی‌گەراییەکەی مەلا سەید ئەحمەد

د. سەروەر عەبدولرەحمان

پرسی پێكهێنانی حكومەت و سێ پاكێجەكەی یەكێتی (بەغدا، كەركوك، هەولێر)

لەتیف حسێن

سەرلێشێواوی میدیا، لەبارەی بەرنامەکەی کەناڵی نێت تیڤی